Κατηγοριοποίηση Ακαδημιών και μεταγραφές ανήλικων ποδοσφαιριστών

Πως οι κατηγορίες FIFA επηρεάζουν άμεσα τα ποσά Training Compensation και Solidarity.

Στον χώρο του αναπτυξιακού ποδοσφαίρου επικρατεί συχνά σύγχυση γύρω από την έννοια της κατηγοριοποίησης Ακαδημιών.

Πολλοί τη συνδέουν με ποιοτικά labels (elite, high level κ.λπ.), όμως στην πραγματικότητα υπάρχει μια συγκεκριμένη, νομικά κατοχυρωμένη κατηγοριοποίηση που επηρεάζει άμεσα τα οικονομικά δεδομένα των μεταγραφών.

Η κατηγοριοποίηση αυτή δεν είναι branding.

Είναι εργαλείο υπολογισμού χρημάτων, θεσμοθετημένο από τη FIFA και εφαρμοστέο σε κάθε διεθνή μετακίνηση ποδοσφαιριστή.

Νομικό πλαίσιο (FIFA RSTP)

Η βάση όλων των παρακάτω είναι οι κανονισμοί FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players (RSTP) και συγκεκριμένα:

Annex 4 -Training Compensation.

Annex 5 – Solidarity Mechanism.

Οι κανονισμοί αυτοί εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε όλες τις Ομοσπονδίες και σε όλες τις διεθνείς μεταγραφές.

Η κατηγοριοποίηση FIFA (Συλλόγων)

Η FIFA κατατάσσει τους συλλόγους σε κατηγορίες κόστους εκπαίδευσης, με σκοπό να αποτιμήσει το υποθετικό κόστος ανάπτυξης ενός ποδοσφαιριστή ανά έτος.

Γενικό μοντέλο κατηγοριών

Κατηγορία FIFA	Τύπος συλλόγου	Ενδεικτικό κόστος / έτος
Category 1	Top επαγγελματικοί σύλλογοι	€90.000
Category 2	Πλήρως επαγγελματικοί	€60.000
Category 3	Ημι-επαγγελματικοί	€30.000
Category 4	Ερασιτεχνικοί	€10.000

Τα ακριβή ποσά καθορίζονται ανά Ομοσπονδία και εγκρίνονται από τη FIFA.

Training Compensation (πότε και πως υπολογίζεται)

Πότε ενεργοποιείται.

Όταν ένας ποδοσφαιριστής υπογράφει το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο.

Ή όταν μεταγράφεται διεθνώς έως το τέλος της σεζόν που κλείνει τα 23.

Κανόνας – κλειδί

Ο υπολογισμός γίνεται με βάση την κατηγορία του ΝΕΟΥ συλλόγου, όχι του συλλόγου εκπαίδευσης.

Παράδειγμα (Κύπρος – Ιταλία)

Παίκτης 18 ετών

Εκπαίδευση: 12–18 (6 έτη)

Νέος σύλλογος – Serie A (Category 1)

Υπολογισμός
6 έτη × €90.000 = €540.000 Training Compensation.

Το ποσό αυτό κατανέμεται αναλογικά στους συλλόγους που συμμετείχαν στην εκπαίδευση του παίκτη.

Solidarity Mechanism (5%)

Το Solidarity είναι ξεχωριστός μηχανισμός από το Training Compensation.

Βασικά χαρακτηριστικά

5% από κάθε μεταγραφή με χρηματικό αντίτιμο

Κατανέμεται στους συλλόγους ηλικιών 12–23.

Δεν εξαρτάται από κατηγορία συλλόγου

Ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του παίκτη

Πολλοί σύλλογοι χάνουν σημαντικά ποσά απλώς επειδή δεν υποβάλλουν απαιτήσεις.

Ποιος δηλώνει την κατηγορία και πως

Η εθνική ομοσπονδία δηλώνει την κατηγορία κάθε συλλόγου.

Η FIFA την καταχωρεί στο σύστημα.

Η κατηγορία βασίζεται σε:

Επαγγελματικό status, προϋπολογισμό Ακαδημίας, δομή και προσωπικό, συμμετοχή σε επαγγελματικές λίγκες, ιστορικό ανάπτυξης παικτών.

Αν η κατηγορία δεν είναι επικαιροποιημένη, ο υπολογισμός γίνεται με χαμηλότερη τιμή.

Συνήθη λάθη που κοστίζουν χρήματα

Λανθασμένο status παίκτη (amateur αντί professional).

Κενά στο Player Passport (FIFA TMS).

Εκπρόθεσμες απαιτήσεις.

Σύγχυση training compensation με solidarity.

Μη έλεγχος κατηγορίας του νέου συλλόγου πριν την υπογραφή.

Τα λάθη αυτά μπορούν να μειώσουν ή να μηδενίσουν δικαιώματα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.

Ο ρόλος της UEFA

Η UEFA δεν ορίζει ποσά και δεν κατατάσσει Aκαδημίες σε οικονομικές κατηγορίες.

Επηρεάζει έμμεσα μέσω:

Club Licensing, επαγγελματικών προδιαγραφών, συμμετοχής σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Η οικονομική κατηγοριοποίηση παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα της FIFA.

Καταληκτικά:

Η κατηγοριοποίηση συλλόγων για σκοπούς Training Compensation και Solidarity:

Eίναι νομικά δεσμευτική, επηρεάζει άμεσα τα έσοδα των Aκαδημιών, απαιτεί διοικητική ακρίβεια και στρατηγική γνώση.

Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, η ανάπτυξη παικτών δεν είναι μόνο αγωνιστικό έργο είναι και οικονομικό asset.